- İşin içinde misiniz yoksa dışında mı? İş ve sosyal hayat bakımından çok önemli bir ayrıntı bu. Hangi alanda olursa olsun işin içinde olmanın hem sorumluluğu hem de maddi ve manevi getirileri daha yüksektir. Bir toplantı masasında, sorumluluğu üstlenmeden fikir söylemek, eleştirmek ve eksikleri görmek kolaydır. Oysa işi üstlenip uygulamaya geçtiğinizde şartlar, insanlar, imkânlar ve beklenmedik sorunlarla karşılaşırsınız. Benzer biçimde kıyıdan bir geminin yönünü ve hızını değerlendirmekle, o geminin içinde olup rüzgârla, dalgayla ve değişen şartlarla yol almak aynı değildir. Dışarıdan bakan sonucu görür; içinde olan ise süreci yaşar, karar verir ve sorumluluğunu taşır.
- İlkel topluluklar, tarım toplumu, sanayi toplumu, bilgi toplumu ve nihayet dijital topluma ulaşan insanlık için hayat giderek kolaylaşmış gibi görünmektedir. Nitekim ulaşım ve iletişim imkanları hem hızlanmış hem de çok gelişmiştir. Teknoloji, insanın günlük hayatını kolaylaştıran pek çok imkân sunmuştur.
- Toprak gibi insanlar da çeşit çeşit. Kazma darbelerine aldırış etmeyen ve kendinden ödün vermeyen topraklar var. Çok gevşek, daha dokunurken ufalıverenler var. Aylarca uğraştığımız halde tohumu tomurcuğa dönüştüremeyen toprağın yanı sıra kendiliğinden verime dönüşen, türlü renkleri bağrında yetiştiren topraklar var. Karadır bazı yörelerin toprak rengi, taş ve kayaların arkasına saklanmıştır adeta. Kimi yerde suyla iç içe çamur halinde toprak, kimi yerde sarp kayalıkların dehlizlerinde saklanır. Bazı yerlerde olduğu gibi durur belki de yıllarca. Bazılarında ise tutunamaz toprak, akar bir yerlere doğru gider.
- İnsan sosyal bir varlıktır. Sosyal olmak; diğer insanlarla etkileşim ve iletişim içinde olmak, başkalarının hayatından öğrenmek, onların benliklerinde kendini bulmak ve insani değerlerle beslenmektir. İnsan, hayatı yalnızca kitaplardan veya ekranlardan değil, büyük ölçüde insan ilişkileri içinde öğrenir. Başkalarının tecrübelerinden yararlanmak, farklı hayatlarla temas etmek, kendimizi başkalarının aynasında yeniden görmek; insan olmanın önemli imkânlarından biridir.